Piet van der Horst

Piet van der Horst

Piet heeft in 1970 van lastechniek zijn vak gemaakt en is sindsdien nooit gestopt met leren over dat vak. Hij is inmiddels ruim de pensioengerechtigde leeftijd gepasseerd, maar niet meer bezig zijn met lassen is geen optie. Lassen is niet gewoon werk, het is een passie.

Lees meer over Piet

Meer artikelen van Piet

gas in het lasproces

Inerte en actieve gassen

Indeling volgens de norm In NEN-EN-ISO 14175 norm worden gassen in hoofd- en subgroepen ingedeeld. In dit artikel bespreken we vier hoofdgroepen van gassen die

Lees verder

Als overtuiging vakmanschap in de weg zit

We doen het altijd al zo

Na een lezing over MIG-MAG lassen heeft iemand tijdens de vragenronde een bijzondere vraag: is het normaal, vraagt hij, dat mijn lassers een 1,2 mm contacttip gebruiken voor het lassen van 1.0 mm draad? Mijn antwoord daarop is kort: “Nee, dat is niet normaal en ook niet wenselijk.” Na de lezing vraagt de man of we een afspraak kunnen maken om een en ander op zijn bedrijf te bekijken.

Het blijkt om een constructiebedrijf te gaan waar alleen staal wordt gelast. Er werken ruim 40 vaste lassers en soms nog een aantal inleners. Men werkt in opdracht, dus er kan van alles voorkomen. Van bruggen tot hallen tot kunstwerken. Soms is er seriematig werk. Er is (nog) geen robot of een andere lasautomatisering.

Na een kort gesprek op kantoor besluiten we om in de werkplaats een aantal lassers te bezoeken en te kijken wat ze precies doen en een paar vragen te stellen. Ik ben benieuwd in hoeverre zij op de hoogte zijn van alle ins en outs van de lastechniek en het MIG-MAG lassen in het bijzonder. De volgende zaken was ik vooral in geïnteresseerd:

  1. Hoe gaan de lassers om met de contacttip?
  2. Hoe gaan de lassers om met de liner?
  3. Wat is de druk op de draadaanvoerrollen?
  4. Hoe wordt omgegaan met het gasmondstuk?
  5. Wat zijn de lasparameters en kloppen die voor het te lassen werkstuk?
  6. Hoe wordt omgegaan met gasinstellingen?
  7. En natuurlijk; waarom gebruikt men de 1.2 mm contacttip voor 1.0 mm draad?

Op de werkvloer leer je het meest

Van de 33 aanwezige lassers waren er 3 die de contacttip met een daarvoor bestemd sleuteltje vastdraaien tijdens montage. Eén gebruikt hiervoor de zijkniptang!

Geen van de lassers wist hoe je een liner moet vervangen en waarom je hem moet vervangen en zij wisten ook niet dat er meerdere types en afmetingen zijn.

De druk op de draadaanvoerrollen staat bij de meeste maximaal. De oorzaak hiervan is dat bij een draadaanvoer storing de druk steeds een beetje groter wordt gemaakt in plaats van het echte probleem op te lossen.

Bij 29 lassers zat de contacttip niet in het midden van het gasmondstuk. Dit betekent dat er met het pistool gehamerd wordt. En hoewel er antispatspray voor pistolen aanwezig is, zitten in verreweg de meeste gasmondstukken te veel spatten en zitten deze ook goed vast gebrand. De antispatspray wordt dus niet, niet goed of helemaal niet gebruikt.

Er zijn 4 lassers met een NIL niveau 2 en 12 met een niveau 3 MIG-MAG diploma. Toch blijkt uit het aantal spatten, dat de apparatuur-instellingen ook veel beter kunnen. Wat mij verbaasde was dat alle lassers zeggen nooit van een overgangsgebied bij een bepaalde draad-gas combinatie gehoord te hebben.

Het bedrijf beschikt over een ringleiding voor menggas. Iedere lasser heeft zijn eigen aftappunt. Dit aftappunt is voorzien van een flowmeter zodat een juiste afstelling mogelijk is. Bij verreweg de meeste lassers staat 20 l/min ingesteld en dat wordt nooit veranderd, ook niet wanneer er met lage stromen gelast wordt.

Maar waarom gebruikt men nu de 1,2 mm contacttip voor 1.0 mm draad? Nou…. er werkt een lasser die al heel lang bij het bedrijf werkt. Hij heeft geen formele lasopleiding genoten, maar is wel verantwoordelijk voor al het laswerk bij het bedrijf. En zoals het vaak gaat; heeft hij een probleem, dan heeft iedereen dat probleem en wordt zijn oplossing, goed of niet goed, voor alle lassers van toepassing. Zo kon het gebeuren dat toen er draadaanvoerproblemen kwamen, bij alle lassers de druk op de draad werd vergroot. Toen dat niet hielp werd er een 1,2 mm contacttip gemonteerd en leek het probleem opgelost. Of toch niet? Toen sommige lassers problemen kregen met de gasafdekking, omdat het gasmondstuk bijna dicht zat met spatten werd de gasflow opgevoerd naar 20 L/min, bij iedereen. Men nam het zekere voor het onzekere. En ook al waren er lassers die protesteerden, het moest zo worden uitgevoerd. Lassers die wel de 1.0 mm contacttip wilde gebruiken, konden dat niet meer omdat die eenvoudigweg niet meer besteld werden.

De les van de werkvloer

Bij een bedrijf kunnen in de loop van de tijd dingen gebeuren of ontstaan die niet zorgen voor het gewenste resultaat, maar die door gebrek aan kennis of motivatie blijven bestaan. De effecten op effectiviteit en kosten kunnen behoorlijk zijn. Daarnaast was er in dit geval ook nog een negatief effect op het werkplezier van (een groot aantal van) de lassers.

Goede kennis van het vak kan veel van deze dingen voorkomen. Uiteraard heeft het de voorkeur om die kennis zoveel mogelijk in huis te hebben. Met gericht en vakkundig experimenteren komt er zeker een goede oplossing. Is de kennis in huis (nog) niet voldoende, dan is het aan te raden een externe en onafhankelijke expert in te huren. In bovenstaand geval is de gasleverancier gevraagd mee te denken en dat heeft helaas niets opgeleverd.

Recente artikelen en infographics

Lasonvolkomenheden

Holten in lasverbindingen

Holten in lasverbindingen hebben een nadelig effect op de integriteit van een lasverbinding. Bij grote aanwezigheid kan dit zelfs aanleiding geven tot

Lees verder

Was je bezoek waardevol?

 Heb je er iets van geleerd of is een vraag die je had beantwoord? Wil je dan overwegen een donatie te doen?
We gebruiken je donatie voor het onderhouden van de website en het toevoegen van nieuwe content.