Nick Verberkmoes

Nick Verberkmoes

Na ruim twaalf jaar ervaring opgedaan te hebben in de olie- en gasindustrie heeft Nick er recent voor gekozen om als zelfstandig ondernemer verder te gaan. Op die manier kan hij zijn kennis en ervaring op een brede manier inzetten.

Lees meer over Nick

Andere artikelen van Nick

Warmte-inbreng – deel 2

Warmte-inbrengbereik voor uw LMB op basis van codes

Dit is deel twee over warmte-inbreng. Dit artikel gaat over de verschillende lascodes en het warmte-inbrengbereik van de LMB. Het kan worden gelezen zonder deel één, maar termen zoals LMB, LMK en warmte-inbreng zijn gedefinieerd in deel één. Het kan dus de moeite waard zijn om een blik te werpen op deel één, ook al is het om het geheugen op te frissen.

Codes; hoe ermee te werken 

In de loop van mijn lascarrière heb ik gewerkt met veel ontwerpcodes, lasnormen en specificaties, vanaf nu worden ze allemaal codes genoemd. Codes worden gemaakt op basis van technische kennis, oordeel en ervaring, en zijn er in het algemeen om veilige producten te ontwerpen en te bouwen. Aangezien de technische perspectieven over de hele wereld verschillen, kunnen de codes nogal uiteenlopen. 

Als we focussen op het warmte-inbrengbereik; sommige codes geven ±10% tot ±25% aan, terwijl andere alleen het maximale kwalificatieniveau toestaan of een bereik op stroom, spanning en lassnelheid accepteren. Er is een grote variëteit te vinden en we moeten ons aan de toepasselijke code houden, toch? Mijn antwoord is: ja. Dit toont onmiddellijk één belangrijk element voor het creëren van het warmte-inbrengbereik op de LMB; je moet de eisen van de toepasselijke code begrijpen. 

Een vraag die ik vaak krijg van uitvoerders is “Welke gekwalificeerde positie geeft ons het grootste bereik?”. Hun echte vraag is “Hoeveel LMK’s moeten we maken?”. Gevolgd door “Kunnen we de kosten zo laag mogelijk houden?”. Mijn antwoord op deze vragen is dat dit afhangt van wat er nodig is in de productie. Men vergeet vaak dat de LMB voor de productie is en een LMK biedt ondersteuning aan de LMB. U kunt proberen een LMK te ontwikkelen om alles in de productie te dekken. Om het grootste bereik te creëren op parameters zoals meerdere lasposities, buis en plaat, dun en dik materiaal. Dit soort LMK’s leiden vaak tot onbruikbare parameters voor productielassen. 

Ongeacht de code is het aan te bevelen om ten minste de horizontale en verticale opgaande posities te kwalificeren. Bij het vergelijken van deze lasposities vereist de horizontale laspositie in de meeste gevallen de hoogste en de verticaal opgaande de laagste lassnelheid, wat leidt tot de laagste en hoogste warmte-inbreng. Dit heeft een wisselwerking met het gedrag van structurele (C-Mn) metalen, waarbij in het algemeen de lage warmte-inbreng kan resulteren in geharde materiaalstructuren en de hoge warmte-inbreng in mogelijk lagere impacteigenschappen. 

Enkele voorbeelden

Laten we de voorbeelden uit onderstaande tabel (1) bespreken. Rekening houdend met de warmte-input als enige variërende parameter, vereist de ene code ±25% (versie A) en de andere code vereist de hoogst gekwalificeerde warmte-input (versie B).

Voorbeeld

Laspositie

Laslagen

Warmte-inbrengbereik in LMK [kJ/mm]

Versie A

[kJ/mm]

Versie B

[kJ/mm]

1

Enkelvoudig

2G / PC

Enkelvoudig

1.25

0.94 – 1.56

1.25

2

Enkelvoudig

2G / PC

Meervoudig

1.00 – 1.50

0.75 – 1.88

1.50

3

Meervoudig

2G / PC

Enkelvoudig

0.90

0.68 – 1.13

1.80

3Gup / PF

1.80

1.35 – 2.25

4

Meervoudig

2G / PC

Meervoudig

0.70 – 1.25

0.53 – 1.56

1.90

3Gup / PF

1.60 – 1.90

1.20 – 2.38

Tabel 1. Voorbeelden voor warmte-inbrengbesprekingen

Ondanks mijn advies in deel één over het gebruik van minimale en maximale waarden voor de warmte-input, gebruik ik in sommige voorbeelden voor educatieve doeleinden enkelvoudige waarden voor de warmte-input. 

Voorbeeld 1: Voor versie A bereken je de warmte-input met een enkele waarde van 1,25 kJ/mm ± 25%. Voor versie B moet de hoogste gekwalificeerde waarde van 1,25 kJ/mm op de LMB worden vermeld.

Voorbeeld 2: Nu wordt een bereik met een minimum van 1,00 kJ/mm en maximum 1,50 kJ/mm gegeven. In versie A wordt de warmte-input voor de LMB berekend met de laagste waarde -25% = 0,75 kJ/mm en de hoogste waarde +25% = 1,88 kJ/mm. In versie B geldt het hoogste gekwalificeerde bereik, dus de maximale warmte-inbreng op uw LMB moet 1,50 kJ/mm zijn.

Voorbeeld 3: Twee afzonderlijke waarden, 0,90 kJ/mm en 1,80 kJ/mm, worden gegeven. In versie A zou het toepassen van de ±25% leiden tot twee warmte-inbrengbereiken die elkaar niet overlappen. De vraag zou dan zijn, mogen we deze bereiken dan combineren? Ja dat mag, aangezien je LMK’s gekwalificeerd zijn voor de lage en hoge warmte-input, kan elke waarde in het totale bereik als aanvaardbaar worden beschouwd. Dit geeft ons een bereik van 0,68 kJ/mm tot 2,25 kJ/mm. We kunnen ons echter afvragen of het nodig is om zo’n groot bereik te creëren voor de productie. Dit overleg moet plaatsvinden tussen de uitvoerder en de lasspecialisten van de klant. 

Voor versie B staat de maximale kwalificatie de 1,80 kJ/mm toe als maximale warmte-input op uw LMB.

Voorbeeld 4: De aanpak is vergelijkbaar met de aanpak in voorbeeld 3. Hoewel ik het volledig zou begrijpen wanneer er gevraagd wordt om het bereik van de LMB volgens de LMK te behouden, namelijk 0,70 – 1,90 kJ/mm. Lassen binnen een bereik van 0,70 – 1,90 kJ/mm is voor de meeste lassers haalbaar. 

Concluderend

Conclusie van bovenstaande voorbeelden is vrij eenvoudig; begrijp en houd u aan de van toepassing zijnde codes. Het combineren van warmte-inbrengwaarden per laspositie kan worden toegestaan, mits de LMK’s voldoen aan de code en projectvereisten. Discussies over het warmte-inbrengbereik zijn altijd mogelijk en moeten ook de praktische wereld weerspiegelen. Houd er rekening mee dat de lassers in staat moeten zijn om te werken volgens de opgegeven bereiken op uw LMB!

 

Recente artikelen en infographics

Lasonvolkomenheden

Holten in lasverbindingen

Holten in lasverbindingen hebben een nadelig effect op de integriteit van een lasverbinding. Bij grote aanwezigheid kan dit zelfs aanleiding geven tot

Lees verder

Was je bezoek waardevol?

 Heb je er iets van geleerd of is een vraag die je had beantwoord? Wil je dan overwegen een donatie te doen?
We gebruiken je donatie voor het onderhouden van de website en het toevoegen van nieuwe content.