Tim Blok

Tim Blok

Tim Blok is opgeleid als metaalkundige met als specialisatie lastechniek en heeft zijn hele werkzame leven in de metaal- en lastechniek doorgebracht. Voor velen in het vakgebied is hij ook bekend als docent bij de opleidingen IWE en IWT.

Lees meer over Tim

Meer artikelen van Tim

Lasonvolkomenheden

Holten in lasverbindingen

Holten in lasverbindingen hebben een nadelig effect op de integriteit van een lasverbinding. Bij grote aanwezigheid kan dit zelfs aanleiding geven tot falen van de

Lees verder

Redenen voor en nadelen van voorwarmen

Voorwarmen; minder eenvoudig dan het lijkt?

Als we het eenvoudig willen houden dan kun je zeggen dat voorwarmen voorkomt dat er scheuren in het materiaal en/of de las optreden. Aangezien we over diverse metalen en diverse lasprocessen hebben is de praktijk natuurlijk veel minder eenvoudig. Hieronder geven we de belangrijkste redenen om voor te warmen èn we geven een inkijkje in de nadelige gevolgen die voorwarmen kan hebben.  

Reden 1; voorkomen van scheurvorming

Door voor te warmen wordt de afkoelsnelheid van de lasrups en de onmiddellijke omgeving daarvan verlaagd. Met name staalsoorten met een groter aandeel van legeringselementen (hoger koolstofequivalent) zijn gevoelig voor het ontstaan van een brosse structuur. In combinatie met spanningen en eventueel aanwezige waterstof kan dit aanleiding geven tot scheurvorming. Tijdens de fabricage van de gehele las moet de gekozen voorwarmtemperatuur minimaal worden gehandhaafd. Een goed hulpmiddel om de voorwarmtemperatuur te bepalen is de norm EN 1011.

Reden 2; beperken van krimp

Door voor te verwarmen kunnen we de krimp van de lasverbinding beperken. Is de lasverbinding vrij opgelegd dan geeft krimp aanleiding tot vervorming. Bij een vaste opstelling zal dit aanleiding geven tot spanningen. En, zoals hierboven al aangegeven, kan dat in combinatie met een brosse structuur en eventueel aanwezige waterstof bij staal aanleiding geven tot scheurvorming. 

Reden 3; voorkomen van bindingsfouten

Bij metalen met een grote warmtegeleiding kan de lasboog in een aantal gevallen het basismateriaal niet tot smelten brengen, hetgeen resulteert in bindingsfouten. Hier kan voorwarmen een middel zijn om toch het basismateriaal in de directe omgeving van de lasrups mee om te smelten zodat een goed verbinding hiermee in stand wordt gebracht.

Reden 4; mogelijk ontsnappen van H2 (HDM)

Er wordt beweerd dat voorwarmen een gunstig effect heeft op het ontsnappen van eventueel aanwezige waterstof in de las en de warmte beïnvloede zone. Het effect is echter uiterst gering en de voorwarmtemperatuur moet dan minstens 150 – 200  °C bedragen.

Nadelige effecten

Het is belangrijk ook rekening te houden met de mogelijk nadelige effecten van voorwarmen. Om dit goed te kunnen beoordelen is kennis nodig van de materialen waaraan gelast wordt. Dit zijn de vijf meest voorkomende nadelige gevolgen van voorwarmen;

  1. Bij een ferritisch structuur in staal (met name bij corrosievast staal) kan er ongewenste korrelgroei optreden wat aanleiding geeft tot verbrossing.
  2. Bij austenitisch corrosievast staal neemt de kans op chroomcarbide vorming toe wat aanleiding kan geven op interkristallijne corrosie.
  3. Bij thermomechanisch behandeld hoge rekgrens staal (zogenaamd TM staal) wordt deze behandeling gedeeltelijk teniet gedaan waardoor een afname van de rekgrens te constateren valt (softening).
  4. Bij duplex corrosievast staal zal er te veel ferriet ontstaan wat een nadelig effect heeft op de corrosiebestendigheid.  
  5. Bij metalen die hun mechanische eigenschappen hebben verkregen middels precipitatieharding kunnen de precipitaten groeien wat aanleiding geeft tot verbrossing.

Bij het opstellen van een lasprocedure moet er dus een weloverwogen keuze gemaakt worden tussen wel of niet voorwarmen. Als er gekozen wordt om dat wel te doen, dan is de volgende vraag bij welke temperatuur dat gebeurt. De gekozen voorwarmtemperatuur is de minimale temperatuur waarop de te produceren lasverbinding gedurende de gehele productie van de las moet verblijven.

Recente artikelen en infographics

Was je bezoek waardevol?

 Heb je er iets van geleerd of is een vraag die je had beantwoord? Wil je dan overwegen een donatie te doen?
We gebruiken je donatie voor het onderhouden van de website en het toevoegen van nieuwe content.