Femke Rijpma

Femke Rijpma

Femke kwam voor het eerst in aanraking met lastechniek in haar rol als 3M Application Engineer. Om haar klanten, met name lassers, beter te kunnen begrijpen en helpen heeft Femke een lasopleiding gevolgd. Het lassen boeide haar zo dat ze zich van haar werkgever volledig mocht richten op de veiligheid van lassers.

Lees meer over Femke

Artikelen van Femke

Persoonlijke bescherming

Veiligheid – Wat is dat? Deel 2

Instinctief natuurlijk gedrag Hoe beïnvloedt ons instinctief natuurlijke gedrag onze veiligheid in de moderne industriële werkomgeving? Anders gezegd: kunnen wij onze natuurlijk ontwikkelde instincten en

Lees verder

Veiligheid – De relatie tussen regels en gedrag

Regels en gedrag

We zijn al lange tijd aan het bouwen aan een systeem van wetten en regels, procedures en protocollen. Een belangrijk doel hiervan is het vergroten van de veiligheid op de werkvloer.

Maar mensen gaan écht niet automatisch veilig werken en bijvoorbeeld hun persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) dragen, zodra ze kennis hebben van die wetten, regels, procedures en protocollen! 

Wanneer ik dit vertel zijn mensen vaak verbaasd. Denk je eens in; Het simpelweg kennen van de regels zou meteen leiden tot het juiste gedrag. Wauw! Dan zou je echt alles kunnen! Er zouden geen ongelukken meer gebeuren, iedereen zou automatisch zijn PBM’s dragen, er zouden geen criminelen meer zijn enzovoort. Want iedereen zou na het leren van de regels het gewenste gedrag vertonen! 

Ok, dat werkt zo dus niet. Dat wist je eigenlijk wel. 

Hoe het werkt

Toch is het heel gebruikelijk dat de bedrijfsleiding de medewerkers regels en procedures laat leren en via toolboxen instructies geeft over veiligheid. Vervolgens gaat de leiding er vanuit dat de medewerkers het werk veilig zullen doen. 

Voor de bedrijfsleiding is het erg verleidelijk dit zo aan te pakken. Vaak is het management niet betrokken bij de productie, staan ze niet zelf het werk te doen en dragen zelf nooit of bijna nooit PBM’s. Ik hoor leidinggevenden dan ook vaak zeggen: “Het is toch gewoon een kwestie van doen? Op een gegeven moment hebben we alles gedaan en is veiligheid gewoon een kwestie van eigen verantwoordelijkheid.”

Maar, is het wel zo gewoon? Er zijn een heleboel dingen gewoon. Je stapt je bed uit en voordat je aan je ontbijt zit heb je al van alles uit gewoonte gedaan. Wanneer je auto rijdt gaat bijna alles automatisch. Je denkt heus niet na over het omdoen van je veiligheidsriem of over het schakelen van 3 naar 4. Ook op je werk gaat alles volautomatisch. Je gaat naar je werkplek en hebt bijna zonder het te merken je werkkleding aangetrokken, je gereedschap gepakt, je opdrachten verzameld. Klaar om te beginnen.

De kracht van gewoonten

Een gewoonte is een handeling of een manier van handelen die je gewend bent uit te voeren en die je doorgaans onbewust – dus zonder erbij na te denken – uitvoert. Mensen vormen gewoontes door bepaalde handelingen telkens op dezelfde routineuze manier te herhalen. Deze gedragspatronen worden in je hersenen ingeprent. 

Wanneer de leiding van een bedrijf informatie doorgeeft aan de medewerkers met het idee dat ze dat dan wel netjes zullen gaan toepassen houdt ze dus geen rekening met de macht en kracht van gewoonten. Wanneer je wilt dat mensen een nieuwe gewoonte aanleren die bijdraagt aan vergroting van hun veiligheid, dan zul je dus een vertaalslag naar het aanleren van nieuwe gewoonten moeten maken. 

Als het gaat over het dragen van PBM’s zouden leidinggevenden zich eigenlijk deze vragen moeten stellen: 

  • Welke PBM’s zijn zo comfortabel dat onze mensen ze uit gewoonte zullen kunnen dragen? 
  • Welke PBM’s zitten het uitvoeren van het werk niet in de weg en ondersteunen het zelfs?

Over veilig werken in het algemeen kun je een vergelijkbare vraag stellen: 

  • Welke veilige handelingen zijn zodanig afgestemd op gemak, dat medewerkers vanuit gewoonte deze veiligste handelingen zullen gaan toepassen?

In het vorige artikel heb ik verteld over gevarengroep 4: het gevaar dat we niet als een gevaar ervaren en waarvan we ons ook geen gevolgen kunnen voorstellen. Onze natuurlijke gedragingen en instincten kunnen we niet inzetten om onszelf te beschermen tegen dit type gevaar. Maar, we kunnen wel (nieuwe) gewoonten aanleren. Dan kunnen we de macht en kracht van gewoonten inzetten om werk automatisch op een veilige manier te doen. 

Gewoonten aanleren

Hoe leer je dan een gewoonte aan? Je hebt al gelezen dat het gaat om het steeds herhalen van dezelfde handeling. Liefst op dezelfde manier, op dezelfde tijd en dezelfde locatie. Daarmee leg je die combinatie letterlijk vast in je hersenen. Je gaat in de auto zitten en doet de gordel om. Daar denk je niet meer over na. Het in de auto gaan zitten is verbonden met het omdoen van de veiligheidsriem. 

Als je gaat lassen gaat het om het dragen van je PBM’s en het gebruiken van afzuiging en ventilatie. Je kunt jezelf aanleren dat automatisch te regelen door het iedere keer wanneer je op je werk komt het op dezelfde manier en in dezelfde volgorde te doen. Overall aan, werkschoenen aan, handschoenen in je zak, lashelm op en adembescherming om je middel. Op je werkplek altijd eerst de ventilatie en afzuiging aanzetten.

In het begin voelt dat ontzettend suf en heb je misschien zelfs visuele herinneringen nodig. Tot je er op een zeker moment niet meer over nadenkt en het gewoon zo doet. Waarom? Omdat je het altijd zo doet. En dat is precies wat we willen. Altijd veilig werken!

Recente artikelen en infographics

Lasonvolkomenheden

Holten in lasverbindingen

Holten in lasverbindingen hebben een nadelig effect op de integriteit van een lasverbinding. Bij grote aanwezigheid kan dit zelfs aanleiding geven tot

Lees verder

Was je bezoek waardevol?

 Heb je er iets van geleerd of is een vraag die je had beantwoord? Wil je dan overwegen een donatie te doen?
We gebruiken je donatie voor het onderhouden van de website en het toevoegen van nieuwe content.