Tim Buyle

Tim Buyle

Tim zit sinds 1999 in de lastechniek als ingenieur en is sindsdien blijven leren en zelfs gaan doceren. Gedreven door zijn passie voor het vak is Tim actief op allerlei terreinen, zoals consultancy, lascoördinatie, gerechtsdeskundige en onderwijs.

Lees meer over Tim

Meer artikelen van Tim

Share on facebook
Share on linkedin
Share on email

Normen in de lastechniek – wat zijn het?

Introductie normen

Het lassen is een verbindingstechniek die beschouwd wordt als een bijzonder proces. Het resultaat hangt namelijk af van heel wat factoren. Denk aan de beheersing van lasparameters, de omstandigheden, de materialen, de apparatuur en de lasser zelf. Bovendien wordt de kwaliteit van de las tijdens het maakproces bepaald. Achteraf is er, zelfs met de meest uitgebreide onderzoekstechnieken, aan de kwaliteit van een las niets meer te veranderen. Er komt dus heel wat vakmanschap bij kijken. 

Door wie?

Afspraken over goed vakmanschap rond lassen worden daarom internationaal vastgelegd in normen. Die normen ontstaan uiteraard niet zomaar. Ze zijn het resultaat van een intense samenwerking tussen professionals en specialisten uit diverse organisaties en landen. Zij ontmoeten elkaar in normcommissies. Dat gebeurt niet alleen op nationaal niveau, maar ook in Europees en mondiaal verband. In die commissies werken de experts aan een aantal best practices, op een open en transparante manier die gericht is op consensus. Het resultaat wordt vastgelegd in een formeel document: de norm. Erkende instituten zoals de NEN (Nederlands Normalisatie Instituut), de CEN (European Committee for Standardization) en de ISO (International Organization for Standardization) ontwikkelen formele normen volgens heel strikte regels. In de Verenigde Staten zijn er gerelateerd aan lastechniek nog heel specifiek de AWS, AISI, ASTM en de ASME.

Normen bieden dus een antwoord op een simpele vraag: wat is de beste manier om dit te doen? Normen in lastechniek zorgen er zo voor dat gelaste verbindingen veilig, betrouwbaar en kwaliteitsvol zijn in elke toepassing.

Vier soorten normen

In grote lijnen onderscheiden we vier soorten normen: 

  • product
  • diensten
  • proces
  • management

In de lastechniek leggen de productnormen alle afspraken vast rond de eigenschappen van gelaste constructies (drukvaten, piping, staalbouw, vliegtuigen, auto’s enzovoort), maar net zo goed van lastoevoegmaterialen, gassen, beschermende kleding en lasmachines.

Procesnormen verwijzen naar de eisen waaronder constructies moeten worden gelast en getest. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de normen voor de kwalificatie van lasprocedures of het uitvoeren van lastechnisch onderzoek (visueel, niet-destructief, destructief).

Ook dienstennormen spelen een rol bij het lassen. Als fabrikanten zich van een continue en minimale kwaliteit van hun personeel willen verzekeren, doen ze een beroep op de normen voor de kwalificatie van lassers, lasoperatoren en lascoördinatoren.

De managementnormen in lastechniek helpen organisaties om hun lasprocessen in de brede zin te gaan beheersen. Zo hebben bepaalde normen betrekking op de beheersing van laskwaliteit. Ze laten een organisatie vóór de uitvoering van het werk nadenken over de aanwezigheid van de juiste kennis en kunde, middelen en machines en de controles die voor- en achteraf uitgevoerd worden. Daarmee tillen ze de organisatie naar een hoger niveau.

Wel of niet toepassen

Bedrijven en organisaties kunnen dikwijls kiezen om bepaalde normen wel of niet toe te passen. Als ze ervoor kiezen normen toe te passen, dan worden die afspraken vaak vastgelegd in technische beschrijvingen, lastenboeken en contracten. 

Ook zonder die afspraken kunnen organisaties vrijwillig een aantal normen toepassen. Het getuigt van goed vakmanschap. Maar ook de overheid heeft het nut van normen goed begrepen. Zij gebruiken normen om specifieke technische vereisten te integreren in regelgevende teksten. Zo bestaat er heel wat Europese wetgeving rond drukvaten (PED) en staalconstructies (CPR). Of het vrij verkeer van goederen in de Europese Unie dankzij de CE-markering. Daarnaast zijn er ook lokale wetgevingen zoals de gaswet, de milieuregels en omgevingsvergunningen (PGS richtlijnen) en het Bouwbesluit. Allemaal hebben ze wel ergens een relatie met lastechniek. Zodra er een wettelijk kader is, moeten partijen zich hier naar schikken en dus de bijhorende technisch normen integraal toepassen op hun product.

Auteursrecht

Net zoals boeken en andere publicaties vallen ook normen onder het auteursrecht. Je mag deze documenten dus niet kopiëren, publiceren of reproduceren. De nationale en internationale instituten verkopen normen om hun activiteiten te financieren. Op die manier wordt de ontwikkeling van nieuwe normen of de update van verouderde normen beschermd en verzekerd.

Gebundelde kennis

Normen in lastechniek zijn een onbetwistbare meerwaarde voor elke organisatie. Ze worden samengesteld door de topexperts in het vakgebied. Deze bundeling van kennis en kunde draag bij aan klantentevredenheid, kostenbesparingen, exportkansen (CE markering) en duurzaamheid. En tenslotte dragen ze ook bij aan het delen van kennis en nieuwe lastechnieken.

Een overzicht van de meest actuele normen in lastechniek (EN, ISO en EN ISO) kan je online vinden via deze link van The Swedish Welding Commission (www.svets.se).

Share on facebook
Share on linkedin
Share on email

Recente artikelen en infographics

Scheuren

Scheuren

Scheuren in lasnaden zijn bijna altijd onacceptabel. Lees over warm- en koudscheuren en wat je kunt doen om ze te voorkomen.

Lees verder
Lasonvolkomenheden

Lasonvolkomenheden

Bij het maken van een las zullen er altijd lasonvolkomenheden aanwezig zijn. Ze worden beoordeeld als fouten als ze de integriteit en betrouwbaarheid van de las negatief beïnvloeden. In dit artikel maak je kennis met verschillende soorten onvolkomenheden en manieren om ze op te sporen.

Lees verder

Was het artikel interessant?

 Heb je er iets van geleerd of is een vraag die je had beantwoord? Wil je dan overwegen een donatie te doen?
We gebruiken je donatie voor het onderhouden van de website en het toevoegen van nieuwe content.